Çarşamba günü, ovamızda susuzluk nedeniyle pamuk ekim alanlarının daraltılacağı haberleriyle ilgili bir yazı yazmıştım. Madem başladık, biraz daha ovamızdan ve pamuktan söz edeyim. Bu vesileyle yıllar içinde edindiğim bazı tespitlerimi de aktarmak istiyorum.
***
Geçmişte ilçemizde görev yapmış kaymakamlarımızdan Sayın Mehmet Demirezen Beyefendinin bir tespiti vardı. Bunu paylaşmak istiyorum. Bir sohbetimizde Söke Ovası için şunları söylemişti.
“Söke Ovası bir taşkın ovasıdır. Bu taşkınlar ova için yararlıdır. Bakın, sürekli olarak ilaçlama yapılıyor ve toprak zehirleniyor. Taşkın suları ovayı kaplayınca toprak yıkanmış oluyor. Ayrıca taşkınla gelen taze topraklar da bir tül gibi ovanın üstüne serpiliyor. Yani taşkın sularıyla her yıl ovamızda toprağımız tazeleniyor. ..”
Bu tespitlere yanlış demek mümkün mü?
Yine geçmişteki Ziraat Odası Başkanlarımızdan Kemal Kocabaş da Söke Ovasındaki aşırı ilaçlamadan söz etmişti. Kemal Başkan bir televizyon söyleşisinde kendisi Bursa’da ziraat lisesine devam ederken orada Adanalı öğrenci arkadaşlarından her sene 4-5 kez ilaçlama yapıldığını dinlediğini söyleyip o yıllarda Söke Ovası’nda ilaçlama yapılmadığını anlatmıştı. Sonraki yıllarda bu sayının Adana’da 15-20’yi bulduğunu ve Söke’de de en az 10 ilaçlama yapıldığını söylemişti.
***
Pamuk bitkisinin kendi doğasından kaynaklanan zaten belli bir su ihtiyacı vardır. Ekimden önce ve yetişme sürecinde bu sular mutlaka verilmelidir ki verimli bir üretim sağlanabilsin. Şimdi, ovanın yarısına su verilmeyeceğini söylemek çiftçiye “pamuk ekmeyin” demektir.
Sevgili okuyucu, aslında çiftçimizin çok da fazla bir seçeneği yok. Hem toprak özelliği, hem de çiftçinin elindeki ekimden hasata kadar kullanacağı ekipmanlar pamuk ziraatı için temin edilmişlerdir. Bunlar için çok büyük yatırımlar yapılmıştır. Üstelik Söke çiftçisi pamuk ziraatında uzmanlaşmıştır.
Devlet belli yıllar için vizyon koyarken çiftçinin bu su sorunu için de bir vizyon koyup gerekli yatırımları yapamaz mıydı?
Binlerce çiftçinin geçim kaynağı ve de ülke ekonomisine yapıları katkı ortadayken bu ovaya su verememek bir acizlik değil midir?
Söke elbette ki pamuk ekecektir. KİT Komisyonu Başkanı Milletvekilimiz illa ki bu soruna bir çare bulur diye düşünüyorum.