Benim yaşımdakilerin kulaklarında mutlaka bu türkünün ezgileri vardır:
Kara Tren Gelmez M’ ola,
Düdüğünü Çalmaz M’ ola.
Gurbet Ele Yar Yolladım,
Mektubunu Salmaz M’ ola
Türkü zaman içinde unutulup giderken kara trenler de teknoloji karşısında boyunlarını büküp yerlerini motorlu ya ta elektrikli trenlere bıraktılar. Şimdiki trenler belki eskinin o rahatlık ve huzurunu vermiyorlar ama, en azından günümüz insanının her zaman ihtiyaç duyduğu zamandan tasarrufu fazlasıyla sağlıyorlar.
Tren Söke için çok önemlidir. Adeta tarihinin bir parçasıdır. Ortaklar’a kadar olan ve Söke’de son bulan bu bağlantı yolu sanırım uzun yıllar Söke’de faaliyette bulunan Forbes isimli meyan balı fabrikasının ısrar ve takipleri sonucu yapılmıştır ve ülkemizin en eski tren yollarından biridir.
Şu anda İlçe Halk Eğitim Müdürlüğü’nün yer aldığı binaları da içinde bulunduran geniş bir alanda yer alan bu fabrika vatandaş tarafından toplanarak getirilen meyan köklerini satın alıp ürettiği meyan balını da dünyanın ilaç üretim devlerine satardı. Yani hem istihdam sağlar, hem de ihracata katkı yapardı.
*
O zamanlar karayolu trafiği çok da yaygın değildi. Söke-Aydın arasında düzensiz seferleri olan eski otobüsler hizmet verirdi. Tren Söke için çok önemiydi. Daha sonra küçük minibüsler bu hizmeti yürütmeye başlamışlardı.
Sevgili okuyucu, en meşhur trenimiz sabahleyin saat 05.40’da hareket ederek Nazilli’ye kadar giden trendi. Hareket saati nedeniyle bu trene 5.40 (beş kırk) treni denirdi. Söke’ye dönüş saati de akşam 20.30 gibiydi.
Ayrıca Söke-Ortaklar arasında düzenli seferler yapan bir trenimiz daha vardı. Sabah 08.30’da ilk seferine çıkar, ikişer saat arayla bu seferleri akşama kadar sürdürürdü. Ortaklar’dan son seferi saat 18.30’da Söke’ye ulaşırdı. Bu iki trenin de ana istasyonu Söke olduğundan geceleri ilçemiz tren garında kalırlardı.
Beş kırk treni askere gidenleri götürürken ya da ovamız için pamuk işçilerini getirirken uzun uzun düdüğünü çalardı. Hemşerilerimiz de “asker sevkiyatı” ya da “amele geliyor” diye konuşurlardı.
Yarın bu trenlerden söz etmeye devam edip şu anda geldiğimiz duruma bakacağım.
